Yayoi Kusama nie żyje. Jedna z najważniejszych japońskich artystek współczesnych, autorka słynnych „Infinity Mirror Rooms” i charakterystycznych prac pokrytych kropkami, zmarła w wieku 97 lat. Kusama przez dekady przekraczała granice między sztuką, modą i kulturą popularną, a do historii branży mody przeszły m.in. jej głośne współprace z Louis Vuitton.
Yayoi Kusama zmarła 14 sierpnia 2026 roku w szpitalu w Tokio. Informację o śmierci artystki jej studio oraz Yayoi Kusama Museum oficjalnie przekazały 27 sierpnia. Miała 97 lat.
W komunikacie podkreślono, że do ostatnich dni pozostawała aktywna twórczo i nie rozstawała się z pędzlem. Jej dorobek obejmował malarstwo, rzeźbę, instalacje, performance, literaturę i poezję. Przez ponad siedem dekad stworzyła jeden z najbardziej rozpoznawalnych języków wizualnych we współczesnej kulturze.
Yayoi Kusama zmarła w wieku 97 lat. Kim była „królowa kropek”?
Yayoi Kusama urodziła się w 1929 roku w Matsumoto w Japonii. Już jako dziecko zaczęła przenosić na papier obrazy inspirowane doświadczanymi przez siebie halucynacjami. Powracające motywy kropek, sieci, kwiatów i nieskończoności z czasem stały się podstawą jej artystycznego języka.
W 1957 roku wyjechała do Stanów Zjednoczonych i związała się z nowojorską awangardą. Tworzyła obrazy z cyklu „Infinity Nets”, miękkie rzeźby, instalacje i happeningi, angażowała się również w antywojenne działania artystyczne. W 1965 roku pokazała pierwszą instalację z cyklu „Infinity Mirror Room”, który dekady później miał uczynić ją jedną z najbardziej popularnych artystek na świecie.
Jej międzynarodowa pozycja rosła szczególnie od lat 90. Z czasem charakterystyczne dynie, lustrzane pomieszczenia i powierzchnie pokryte kropkami zaczęły funkcjonować daleko poza światem galerii. Kusama stała się jednym z tych artystów, których prace można było rozpoznać bez podpisu.
Skala zainteresowania jej sztuką pozostawała ogromna także w ostatnich latach życia. Retrospektywa w National Gallery of Victoria w Melbourne, prezentowana od grudnia 2024 do kwietnia 2025 roku, przyciągnęła ponad 570 tys. osób i ustanowiła rekord frekwencji tej instytucji.
Yayoi Kusama i moda. Projektowała ubrania jeszcze przed współpracą z Louis Vuitton
Choć dla szerokiej publiczności związki Yayoi Kusamy z modą kojarzą się przede wszystkim z Louis Vuitton, artystka eksperymentowała z ubraniem już w latach 60. Sama projektowała stroje noszone podczas happeningów i sesji zdjęciowych. Powstawały m.in. ręcznie malowane ubrania pokrywane motywami charakterystycznych siatek oraz eksperymentalne projekty z wycięciami odsłaniającymi ciało. W 1969 roku Kusama założyła w Nowym Jorku Kusama Fashion Company i uruchomiła własną kolekcję gotowej odzieży. Jej projekty trafiały do nowojorskich sklepów oraz do prowadzonego przez nią butiku.
Moda nie była dla niej dodatkiem do działalności artystycznej. Traktowała ubranie jako kolejne medium i element performance’u, dzięki któremu mogła podejmować tematy ciała, seksualności i społecznych konwencji.
Yayoi Kusama i Louis Vuitton. Współpraca, która przeszła do historii mody
Najważniejszym spotkaniem Kusamy ze światem luksusowej mody pozostaje jej wieloletnia relacja z Louis Vuitton. Zapoczątkował ją Marc Jacobs, ówczesny dyrektor artystyczny francuskiego domu mody. Pierwsza kolekcja Louis Vuitton x Yayoi Kusama pojawiła się w 2012 roku.
Do współpracy powrócono z ogromnym rozmachem w 2023 roku. Charakterystyczne kolorowe kropki artystki pokryły torby, ubrania, buty i akcesoria Louis Vuitton, a kampania wyszła daleko poza tradycyjne reklamy. W przestrzeniach największych miast pojawiały się monumentalne wizerunki Kusamy i instalacje nawiązujące do jej twórczości.
Sam Louis Vuitton określał projekt jako spotkanie fundamentalnych motywów sztuki Kusamy z modą. Relację domu mody z artystką dokumentuje również publikacja „Yayoi Kusama x Louis Vuitton: Creating Infinity”, poświęcona ich wieloletniej współpracy.
To właśnie Kusama pokazała wyjątkowo wyraźnie, jak daleko może sięgać współpraca artysty z marką luksusową. Jej charakterystyczne kropki nie zostały jedynie nadrukowane na produktach. Stały się podstawą całego wizualnego świata kampanii i jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów na styku mody oraz sztuki ostatnich dekad.
Przeczytaj również: O tej współpracy internet huczy od wielu dni. Jak Yayoi Kusama pokolorowała świat Louis Vuitton?
Yayoi Kusama pozostawiła po sobie jeden z najbardziej rozpoznawalnych języków współczesnej sztuki
W 2017 roku w Tokio otwarto Yayoi Kusama Museum, powołane przez samą artystkę i prowadzone przez jej fundację. Instytucja prezentuje zarówno jej historyczne prace, jak i późniejszą twórczość oraz dokumentuje jeden z najbardziej niezwykłych życiorysów współczesnej sztuki.
Kusama stworzyła estetykę, która z galerii i muzeów przedostała się do mody, designu, reklamy i kultury popularnej. Czerwona peruka, kolorowe kropki, monumentalne dynie i nieskończone odbicia luster uczyniły ją jedną z najbardziej rozpoznawalnych artystek XX i XXI wieku.
Jej muzeum poinformowało, że zgodnie z wolą Kusamy będzie kontynuować działalność i poprzez sztukę przekazywać idee nadziei, miłości i siły na przyszłość.
Przeczytaj również: Dolly Parton powiedziała Elvisowi „nie”. Tak zbudowała imperium warte miliony
