To historyczny moment dla polskiej nauki. Dr Alicja Mikołajczyk z Gdańska jako pierwsza w kraju zdobyła prestiżową nagrodę Lush Prize 2026. Badaczka została wyróżniona za pracę nad metodami pomagającymi ograniczać testy na zwierzętach.
W tym artykule przeczytasz:
- kim jest dr Alicja Mikołajczyk z Uniwersytetu Gdańskiego,
- za co otrzymała prestiżową Lush Prize 2026,
- czym jest nagroda Lush Prize,
- na czym polegają badania ograniczające testy na zwierzętach.
Polka wyróżniona na arenie międzynarodowej. Kim jest dr Alicja Mikołajczyk?
Dr Alicja Mikołajczyk to badaczka z Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego, specjalizująca się w toksykologii komputerowej i metodach „in silico”, które pomagają ograniczać testy na zwierzętach. W swojej pracy wykorzystuje między innymi sztuczną inteligencję, uczenie maszynowe oraz modele QSAR, aby przewidzieć toksyczność substancji chemicznych i nanomateriałów.
Jak czytamy na stronie Uniwersytetu Gdańskiego, dr Alicja Mikołajczyk ma na koncie ponad 40 artykułów w prestiżowych czasopismach naukowych oraz wiele nagród, np. Rising Star in Material Science 2023. Jest również stypendystką 24. edycji programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki, a w maju ubiegłego roku „została powołana do Rady Doradczej ds. Naukowych Międzynarodowego Programu Nauk Podstawowych (IBSP) UNESCO”.
Zobacz też: Polka projektuje dla IKEA. Jej mebel będzie jednym z hitów kolekcji PS 2026
Historyczny sukces polskiej badaczki. Pierwsza nagroda w kraju
Dr Alicja Mikołajczyk trafiła do elitarnego grona dwunastu laureatek i laureatów tegorocznej edycji Lush Prize. To międzynarodowa nagroda przyznawana osobom i organizacjom działającym na rzecz ograniczania testów na zwierzętach. Polka została doceniona w kategorii Młody Naukowiec („Young Researcher”).
A czym jest Lush Prize? To nagroda przyznawana od 2012 roku naukowcom, organizacjom i aktywistom z całego świata, działającym na rzecz zakończenia wykorzystywania zwierząt w testowaniu bezpieczeństwa produktu. W środowisku naukowym Lush Prize jest uznawana za jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień międzynarodowych związanych z rozwojem alternatywnych metod badawczych.
Uroczyste wręczenie nagrody odbyło się 12 maja 2026 roku w Londynie. Polska badaczka otrzymała nagrodę finansową w wysokości 10 tysięcy funtów.
Badania, które mogą zmienić oblicze współczesnej nauki
Kierunek badań dr Alicji Mikołajczyk zyskuje coraz większe znaczenie nie tylko ze względów etycznych, ale także naukowych i ekonomicznych. Modele komputerowe pozwalają jeszcze szybciej identyfikować potencjalne zagrożenia czy ograniczać kosztowne badania, które trwają wiele miesięcy.
„Podejście rozwijane przez dr Mikołajczyk wpisuje się w aktualne światowe trendy związane z nauką human-relevant, czyli opartą na danych i modelach możliwie najlepiej odzwierciedlających biologię człowieka oraz mechanizmy działania substancji chemicznych i materiałów”
– mówi Magdalena Nieczuja-Goniszewska, rzeczniczka Uniwersytetu Gdańskiego, cytowana przez PAP.
Laureatka Lush Prize 2026: „Na tę nagrodę czekałam wiele lat”
Sama dr Alicja Mikołajczyk podkreśla, że współczesna nauka coraz wyraźniej odchodzi od schematów, które jeszcze niedawno wydawały się niepodważalne.
„Znalezienie się w gronie laureatów Lush Prize 2026 jest dla mnie ogromnym zaszczytem, ale także potwierdzeniem, że przenoszenie części procesu oceny ryzyka z tradycyjnych laboratoriów do przestrzeni obliczeniowej nie jest już wizją przyszłości ani »science fiction« […] To realny kierunek rozwoju nowoczesnej nauki, który może wspierać projektowanie bezpieczniejszych i bardziej zrównoważonych chemikaliów oraz zaawansowanych materiałów”
– komentuje badaczka.
W innej wypowiedzi cytowanej przez PAP dr Alicja Mikołajczyk zwróciła uwagę na rolę, jaką odegrał w jej rozwoju prof. dr hab. Tomasz Puzyn, nazywając go swoją pierwszą inspiracją i mentorem:
„Moją pierwszą inspiracją był prof. dr hab. Tomasz Puzyn, mój późniejszy promotor rozprawy doktorskiej i mentor, który jako pierwszy wprowadził mnie w świat metod komputerowych pozwalających prowadzić badania w sposób odpowiedzialny – z myślą zarówno o bezpieczeństwie człowieka, jak i o ograniczaniu wykorzystania zwierząt laboratoryjnych”.
Polska nauka coraz bardziej widoczna na świecie
Sukces dr Alicji Mikołajczyk pokazuje, że polska nauka coraz mocniej zaznacza swoją obecność na arenie międzynarodowej i w najważniejszych dyskusjach w branży. To również dowód na to, że nowoczesne technologie – od AI po zaawansowane modele komputerowe – mogą realnie zmieniać sposób prowadzenia badań, ograniczając tym samym cierpienie zwierząt.
Z niecierpliwością czekamy na kolejne osiągnięcia dr Mikołajczyk, bo wszystko wskazuje na to, że jeszcze usłyszymy o badaczce z Gdańska.
Może Cię zainteresować: Malwina Konopacka zamieniła kultowe słodycze w sztukę. Poznaj „Formę smaku”
FAQ
Kim jest dr Alicja Mikołajczyk?
Dr Alicja Mikołajczyk to badaczka z Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego specjalizująca się w toksykologii komputerowej i metodach ograniczających testy na zwierzętach.
Za co dr Alicja Mikołajczyk dostała Lush Prize?
Naukowczyni została nagrodzona za rozwijanie metod komputerowych pomagających oceniać toksyczność substancji bez wykorzystywania zwierząt laboratoryjnych.
Czym jest Lush Prize?
Lush Prize to międzynarodowa nagroda przyznawana od 2012 roku osobom i organizacjom działającym na rzecz ograniczania testów na zwierzętach.
Dlaczego sukces dr Alicji Mikołajczyk jest historyczny?
Badaczka z Uniwersytetu Gdańskiego została pierwszą Polką w historii wyróżnioną nagrodą Lush Prize.
Zdjęcie główne: Facebook / Wydział Chemii UG
