Chwilę później, czyli przemysł modowy vs. założenia CSR

1152
Brytyjska projektantka Vivienne Westwood podczas wizyty w Kenii, źródło: ethicalfashioninitiative.org

Niewątpliwie CSR (Corporate Social Responsibility) – korporacyjna odpowiedzialność społeczna – z roku na rok zaczyna odgrywać coraz to większe znaczenie w praktykach prowadzenia firm, które pod wpływem presji zmian, tudzież presji podążania z duchem czasu, decydują się na wdrażanie technik CSR do swojej działalności.

Oczywiście istnieją zwolennicy i przeciwnicy takich działań – to naturalne, gdy mówimy o reorganizacji polityki przedsiębiorstw (zwłaszcza tych starszych oraz większych), lecz wiele instytucji mimo wszystko decyduje się na transformacje, traktując je jako swoistą inwestycję.

Czy etyka zmieniła swoje oblicze w przeciągu sześćdziesięciu lat od czasów Howarda Bowena?

Wydaje się, że jest to zjawisko zupełnie nowe, ponieważ zwłaszcza teraz zaczyna docierać do nas coraz więcej informacji związanych z tą tematyką (pojawiają się blogi, strony internetowe, dyskusje), a tymczasem pierwotne zapiski odnośnie odpowiedzialności społecznej w biznesie, rozumianej w sposób zbliżony do współczesnego, pochodzą z lat pięćdziesiątych XX wieku. Za ojca CSR uważa się Howarda Bowena, który jako jeden z pierwszych zauważył konsekwencje działań podejmowanych w prowadzeniu firmy na nią samą, ale nie tylko działań związanych z ekonomią czy technologiami, lecz także tych związanych z etyką oraz moralnością, rozumianą w sposób, w jaki rozumiało je społeczeństwo. Początkowo skupiano się głównie na prawach ludzi (pracowników, dostawców, klientów), natomiast z biegiem lat wykształciły się trzy komponenty CSR, o które dobrze prosperujące korporacje powinny zadbać w swojej strategii, czyli: (wspominane już) prawa ludzi, prawa zwierząt i ochrona środowiska.

Prawa ludzi, prawa zwierząt i ochrona środowiska

Do czołówki największych przedsiębiorstw na świecie należą te z przemysłu modowego (np. Dior – 180. miejsce rankingu 2000 największych przedsiębiorstw „Forbes” z 2015 r.). Jak wygląda implementacja założeń CSR w modzie? Niestety okazuje się, że ten aspekt pozostawia bardzo wiele do życzenia i dopiero stawia się pierwsze kroki w kierunku etycznej mody. Problemy pojawiają się już przy produkcji surowców, zarówno tych naturalnych oraz sztucznych. Dotyczą one zwłaszcza uszczerbku dla środowiska naturalnego (w tym wyjaławiania ziem, nadmiernego zużycia wody, produkcji toksycznych odpadów, emisji dwutlenku węgla do atmosfery), nie zapominając o szkodach wynikających z hodowli zwierząt runowych i przemysłu garbarskiego, takich jak niehumanitarny ubój zwierząt, zanieczyszczenia toksynami i fekaliami wód gruntowych oraz powietrza, eksterminacja gatunków zagrożonych, itp. Prawa ludzi również zostają naruszone –szczególnie w krajach rozwijających się, gdzie brakuje ustaw regulujących warunki pracy oraz ich egzekucji, np. w Chinach, Bangladeszu, Uzbekistanie czy Indiach. Te dość pobieżne fakty mają głównie na celu zaznaczenie rzeczywistych problemów w przemyśle modowym.

Współczesny konsument zaczyna stawiać na sustainable fashion

Na szczęście pojawiają się realne alternatywy, mające na celu polepszenie strategii biznesowych na wszystkich polach CSR3. Mowa tu m.in. o uprawach organicznych, wspieraniu przemysłu lokalnego oraz produkcji sztucznych zamienników włókien naturalnych. Nie są jeszcze w pełni idealne, ponieważ niekiedy także wiążą się z mniejszymi, aczkolwiek wciąż pewnymi obciążeniami dla środowiska czy większymi kosztami produkcji dla przedsiębiorstw, ale niemniej jednak wpisują się w dążenie do CSR, jako świadomego, etycznego prowadzenia firmy.

Czy etyka zmieniła swoje oblicze w przeciągu sześćdziesięciu lat od czasów Howarda Bowena?

Może nie tyle zmieniła się, lecz poszerzyła horyzonty, wychodząc poza strefę ludzi do tej, która nas otacza. Niekiedy wydaje się, że jest dosłownie chwilę później po ustanowieniu ważnej roli CSR w przemyśle modowym lub przemyśle w ogóle, ponieważ społeczeństwo nie jest jeszcze do końca społeczeństwem uświadomionym w tej kwestii, ale zaczyna nim być i poprzez swoje wybory wywiera duży wpływ na transformacje/formę brandów modowych. Współczesny konsument zaczyna stawiać na sustainable fashion – modę ekologiczną, sięgając po np. marki takie jak: Marks&Spencer, Jack Wolfskin, Hugo Boss albo Stella McCartney – marki o topowej strategii CSR, a to stwarza nowe wymagania dla konkurencji, która chcąc lub nie chcąc musi podporządkować się coraz częstszej tendencji i przygotować się na bardziej świadomego konsumenta.

Autor: Piotr Czajczyński (MSKPU)
Konsultacje: Magdalena Płonka (MSKPU)

Patronem akcji jest:
mskpu-logo-pelna-nazwa_plonka


 

etyka w modzie książkaJeśli zainteresował Was rozpoczęty właśnie przy współpracy z MSKPU cykl nt. CSR w modzie, polecamy Wam książkę autorstwa Magdaleny Płonki pt. Etyka w modzie, czyli CSR w przemyśle odzieżowym. Publikacja rekomendowana m.in. przez polskich dziennikarzy, projektantów, a także jedną z najbardziej znanych profesor ds. etyki, Elane Englehart ze Stanów Zjednoczonych.

Jesteśmy w posiadaniu jednego egzemplarza, który chętnie Wam podarujemy. Wystarczy, że w komentarzach pod artykułem wypowiecie się na temat CSR – czy Waszym zdaniem jest on potrzebny? Autor najciekawszej odpowiedzi zostanie nagrodzony! Nazwisko laureata pojawi się w kolejnym artykule o CSR już za dwa tygodnie. Nie przegapcie!