Teoretycznie w Unii Europejskiej od dawna obowiązuje zakaz testowania na zwierzętach oraz sprzedawania takich kosmetyków. Mimo to Europejska Agencja Chemikaliów oświadczyła w 2020 r., że ze względu na bezpieczeństwo niektóre substancje muszą nadal przechodzić takie testy. Z EHA zgodził się Europejski Trybunał Sprawiedliwości, powołując się na rozporządzenie REACH. Wkrótce może się to zmienić za sprawą inicjatywy „Save Cruelty Free Cosmetics”.
„Save Cruelty Free Cosmetics”
„Save Cruelty Free Cosmetics” to europejska inicjatywa obywatelska. Jej celem jest wzmocnienie obowiązującego już po części zakazu testowania na zwierzętach na terenie Unii Europejskiej. Zamiast cierpienia żywych istot ECI proponuje wykorzystanie alternatywnych metod badawczych, które pomogą utrzymać wysokie standardy bezpieczeństwa.
Pod inicjatywą podpisało się ponad 1,2 mln obywateli Unii Europejskiej. Wniosek trafił do Komisji Europejskiej już w styczniu 2023. W drugiej połowie tamtego roku rozpoczęły się prace nad szczegółowym planem działania (tzw. roadmap), mającego na celu stopniowe wycofywanie testów na zwierzętach. Zgodnie z nim prace mają zakończyć się najpóźniej w I kwartale 2026 r.
Przeczytaj również: Co Europejski Trybunał Sprawiedliwości zdecydował na temat testów na zwierzętach?
Zakaz testowania na zwierzętach w Unii Europejskiej
Komisja Europejska przygotowuje dokument o nazwie „Roadmap Towards Phasing Out Animal Testing for Chemical Safety Assessments”. Ma on krok po kroku przeprowadzać przez proces ograniczania i zastępowania testów na zwierzętach w ramach oceny bezpieczeństwa chemikaliów. Chociaż wdrażanie planu rozpocznie się od razu po jego publikacji, to Komisja Europejska podkreśla, że całkowite odejście do testów na zwierzętach może zająć dużo czasu.
Zakaz testowania na zwierzętach w Unii Europejskiej ma być możliwy dzięki innowacyjnym metodom badawczym (NAMs). New Approach Methodologies wykorzystują nowoczesne techniki in vitro czy modele komputerowe, służące między innymi do oceny potencjału drażniącego substancji chemicznych. Aktualnie rozporządzenie REACH dopuszcza ich stosowanie zamiast testów na zwierzętach, jeżeli NAMs są „odpowiednie do celu klasyfikacji i oceny ryzyka”.
Zmiany w rozporządzeniu REACH?
W ramach planowanych działań Komisja Europejska planuje reformę rozporządzenia REACH. Chce, aby NAMs – w ramach prawnych i naukowych możliwości – stały się podstawą oceny ryzyka chemikaliów. Dzięki temu zapewnienie bezpieczeństwa chemikaliów nie musiałoby się wiązać z wykorzystywaniem zwierząt laboratoryjnych.
Zdjęcie główne: Unsplash
